FİLATELİ NEDİR

Pul, dünyada ilk defa 06 Mayıs 1840 tarihinde İngiltere'de, Türkiye'de ise 13 Ocak 1863 tarihinde kullanılmaya başlamıştır.

FILATELI, Yunanca'da sevgi anlamına gelen Philos ve vergi anlamına gelen Telein kelimelerinin birleştirilmesinden meydana getirilmiş bir sözcük. Posta pulları ve bununla ilgili zarf, kart, damga, posta kartı ve benzeri maddeleri biriktirmeye uluslararası dilde FILATELI, bu işi yapan kişiye ve pul toplayan koleksiyonerlere de FİLATELİST denir.

Posta pulları sadece posta ücretlerinin ödenmesi için değil aynı zamanda koleksiyon amacıyla kullanılmaktadır. Pullar mutlaka bir olayı veya bir konuyu ifade ederler. Posta idaresi tarafından yayımlanan açıklayıcı prospektüsleri okuyarak bilgi sahibi olanlar, çevrelerinde saygın bir yer edinecek kadar kültürlü olurlar. "PUL KÜLTÜRDÜR" sözü buradan gelmektedir. Meraklılara araştırma zevki, dinlenme, titizlik, tutku, maddi ve manevi kazanç sağlar. Bu tutku konuya büyük ilgi duyulmasını sağlamış ve ticaret dünyasında yerini almıştır. Sadece Almanya'da 3.500.000 kişi pul koleksiyonu yapmaktadır. Posta pulları bir ülkenin kültürel, politik, turistik ve ekonomik propagandasını yapar.

Pul koleksiyonculuğu, dünyanın en popüler koleksiyonculuğu olarak biliniyor. Bizde olduğu gibi, bugün dünyanın hemen her ülkesinde pul koleksiyoncularının kurmuş oldukları kulüpler, dernekler var. Bu kulüplere üye olan koleksiyonerler belirli zamanlarda bir araya gelip sergiler, müzayedeler düzenliyor; aralarında değiş tokuş yapıyorlar.

Pul koleksiyonculuğu beraberinde yabana atılmayacak önemli bir endüstri de oluşturmuş. Bugün, pulların içlerine koyulması için albüm, föy, saydam zarf yapan firmaların sayısı oldukça fazla. Bunların yani sıra pulların tutulması için küçük maşalar yapan, büyüteçler üreten firmalar da var. Bütün bunların yanında, her yıl muntazaman yayımlanan dünya pullarının değerlerini gösteren kataloglar da bu endüstrinin en önemli kollarından birini oluşturuyor. Pul satan tüccarlar, pul toplayan meraklılar bu kataloglara bakarak ellerinde bulundurdukları pulların ederlerini, niteliklerini öğreniyor; bu fiyatlar üzerinden alışveriş ve değiş tokuş yapabiliyorlar. Dünyaca ünlü en önemli pul kataloglarının başında Fransızların Yvert Tellier'i, Amerikalıların Scott'u, İngilizlerin Stanley Gibbons'u ve Almanların Michel'i geliyor.

Türkiye'de İstanbul, Ankara, İzmir ve Edirne gibi kentlerde kurulmuş filateli dernekleri var. Bu derneklerin en eskisi 1948 yılında kurulmuş olan İstanbul Filatelist Kulübü. Bütün kulüpler İstanbul'da bulunan Filatelist Kulüpleri Federasyonu'na bağlı. İstanbul Filatelist Kulüpleri Konfederasyonu da, kısaca FIB adı verilen Uluslararası Filateli Federasyonu'nun üyesi. Dünyanın dört bir kösesinde kurulmuş bu derneklerin aracılığı ile filatelistler birikimlerini paylaşmak ve fikir alış verisinde bulunmak için her yıl değişik ülkelerde açılan uluslararası veya ulusal kapsamlı sergilere katılıyorlar. Ülkemiz koleksiyonerleri arasında da bilhassa son yıllarda uluslararası sergilerde büyük dereceler kazanmış filatelistler var. Bunlardan bazıları uluslararası sergilere şeref üyesi veya jüri üyesi olarak davet ediliyorlar...

Son yıllarda pul koleksiyonculuğu önemli gelişmeler kaydetmiş. Bu gelişmeler arasında tematik pul koleksiyonculuğu, yani belirli bir konuyu içeren pulların toplanması başı çekiyor. Bunlar arasında neler yok neler... Örneğin: Kelebek pulları, spor pulları, tip konulu pullar, ünlü ressamlar ve tablo pulları, kuş pulları, balık pulları, edebiyat ve yazarlarla ilgili pullar, din konulu pullar, mimari, tiyatro, müzik, dans, arkeoloji ve aklınıza gelmeyecek daha nice konu...

Pul toplamanın yaşı ve belirli bir bütçesi yok. Evet, pul koleksiyonculuğu dünyayı sarıp sarmalamış hobilerin başında geliyor. Sırf bir yatırım amacıyla pul toplayanlar olduğu gibi, ara sıra albümlerini açıp pullarına bakan ve zevkli dakikalar geçiren koleksiyonerlerin de sayısı oldukça fazla.